Sosyal anksiyete (kaygı) nedir?

Sosyal anksiyete çevremizde birçok insanda gördüğümüz bir kaygı bozukluğudur. Sosyal fobi olarak da bilinen bu durum kişinin kendisini sosyal bir ortama girdiğinde o ortamda başka kişiler tarafından yargılanacağını, olumsuz bir yorum alacağını ve mahcup olacağı düşüncesi ile sürekli olarak bir kaygı hissetmesidir. Kişi yaşadığı bu yoğun kaygı ile birlikte sosyal ortamlarda zorluk yaşamaya başlar ve bu durum tedavi edilmezse ciddi sorunlara yol açabilir.

Sosyal anksiyete de kişiler sosyal etkileşim ve ortamlardan kaçındığı için; toplum içinde yemek yeme veya telefonla konuşma, çok iyi tanımadığı bir kişi ile konuşma, ilgi odağı olma, partiye/davete katılma, genel tuvaletleri kullanma, toplantılarda hazırlıksız konuşma veya karşıt fikir belirtme gibi basit olaylar kişi için zorlayıcı olabilir. Kişi yaşadığı bu korkunun yersiz olduğunu ayırt edebilir ama kafasında düşüncelere hâkim olmadığı için bu tarz durumlarla karşılaştığında; kızarma, çarpıntı, titreme, terleme, kaslarda gerginlik, midede rahatsızlık, boğazda kuruma, sıcaklık/soğukluk duyguları, kafada basınç, kekeleme, ses titremesi gibi belirtiler hissederler.

Peki ya her çekingen insanın sosyal fobisini vardır? Hayır! Birçok insan sosyal ortamlarda çekingenlik gösterebilir, birçok kişi bir şeylere başlamadan önce ‘acaba insanlar ne düşünür, mahcup olur muyum?’ diye düşünür, bu düşünce kişiyi aslında motive ederek elinden geleni yapmaya zorlar ve kişi bu durumdan kaçmaz, sosyal fobide ise kişi bu durumdan kaçmaya çalışır, kaçamadığı durumlarda ise yoğun bir kaygı hisseder.

sosyal anksiyete nedir

Sosyal anksiyete neden oluşur?

Sosyal anksiyetenin oluşmasında en temel faktörlerden biri beyindeki kimyasal ve elektriksel bozukluklardır. Seratonin adlı nörotransmitterin beyinde normalden az olması veya serotonin iletiminde bozukluğunun olması sosyal anksiyetedeki önemli bir fizyolojik faktördür. Ayrıca kişi psikolojik olarak altyapısı hazırlanmış ise (ailede sosyal fobi, arkadaş çevresinde sosyal fobi) sosyal fobi belirli bir tetikleyici olayla da başlayabilir ve tedavi edilmez ise şiddeti artabilir. Sosyal anksiyete çocukluk çağında genelde aşırı koruyucu, ya da ret edici, duygusallıktan yoksun, katı anne babaya sahip kişilerde ortaya çıkabilir.

Sosyal anksiyete tedavisi olan bir bozukluktur, kişinin tedavi olmak istemesi ve hedeflerinin gerçekçi olması en önemli faktörlerdir. Kişinin isteğine ve sosyal anksiyetesinin şiddetine göre psikoterapi süreci ilaç tedavisi ile desteklenebilir. Tedavi süresi ortalama 6-12 ay arasındadır.

Psikolog Baki Serin

Zihin Eğitim ve Danışmanlık Kurucu ortağı