Üst segment telefonlar neden pahalıdır?

telefon

2007 yılından itibaren günlük hayatta sık sık kullanmaya başladığımız akıllı telefonlar adeta vazgeçilmez bir parçamız haline geldi. Herkes, çalışıp kazandığı bazı birikimlerini bu cihazlara yatırıyor. Kimisi kolaylıkla satın alabilecek maddi güce sahipken kimisi de çok zor şartlarda borç harç içerisine girerek satın alıyor. Peki hiç düşündünüz mü, bu cihazlar neden pahalı diye?

Akıllı telefonlar üç kategoride üretilir: Alt, orta ve üst kademe. Çoğu şirket bu üç segmentte de telefon üretir Apple hariç. Apple sadece üst segment telefon üretir. Bu yazımda sizlere üst segment telefonların neden pahalı olduğunu açıklamaya çalışacağım.

Bu pahalılığın sebebi genel olarak içerisinde kullanılan bileşenlerin yüksek kalitede olmasındandır. Yani, pahalılık; telefon içerisinde kullanılan RAM, ROM, ekran, hoparlör, işlemci, grafik işlemci, batarya, kamera, sensörler ve çerçeve kalitesinin o zaman ki teknolojiyle en üst düzeyde olmasından kaynaklanıyor.

Bileşenlerin Karşılaştırılması

İşlemciler

Şu an bu yazıyı yazarken piyasadaki en gelişmiş üç önemli işlemci: Snapdragon 855, Kirin 985 ve Apple A12 bionic işlemcisidir. İşlemciler telefondaki birçok özelliğe karar veren bileşendir. Bir işlemci; telefon kamerasının hangi kalitede video çekimi yapacağını etkiler (4K, 2K, FHD, HD). Eğer işlemci 4K video çekimini desteklemiyorsa o telefonla hiçbir şekilde 4K video çekemezsiniz. İşlemci aynı zamanda mobil internet sinyali içinde önemli bir faktördür. Eğer kullandığınız telefondaki işlemci 4G sinyalini işleyecek şekilde üretilmemişse o telefonda hiçbir şekilde 4G’yi kullanamazsınız. Yani telefonunuz 4Gyi desteklemiyor.

İşlemci telefonda bataryayı en çok tüketen bileşendir. Son çıkan yukarıda saydığım işlemciler, enerji tasarrufunda önceki versiyonlara göre daha tasarruflu yani daha az batarya tüketimine sebep olur. Kuşkusuz en tasarruflusu A12 bionic işlemci. İşletim sistemleri de (Android, IOS) yazılırken işlemcinin yapısına uygun şekilde yazılır. Yine işlemcilerdeki saat hızı telefonun hızını etkilemektedir. Günümüz işlemcileri hız konusunda bilgisayar işlemcilerine yetişti hatta bazılarını geride bırakmayı başardı. Lakin, yetenek konusunda bilgisayar işlemcileriyle kıyaslanamayacak kadar geri bir pozisyonda şu an. İşlemciler aynı zamanda ekran çözünürlük formatını da etkilemektedir. Telefona hangi ekran takılacağı (4K, QHD+, FHD, HD) yine işlemciye göre seçiliyor. İşlemciyle beraber entegreli gelen grafik kartları da bu işlemlere yardımcı oluyor. Hatta grafik kartı ikinci yardımcı işlemci adıyla anılmaktadır. Mühendisler var olan işlemcileri sürekli olarak geliştirmek için AR-GE harcamaları yapmaktadır. Bu harcamalar her çıkan yeni nesil işlemcilerin fiyatını artırmakta, buna bağlı olarak da yeni çıkan telefonların fiyatı artmaktadır. Mesela ilk telefon işlemcilerinde kullanılan transistor boyutları 30nm civarlarında iken bu şu an 7nm boyutlarına indirgendi. Boyutu küçük şeylerle uğraşmak her zaman daha maliyetlidir.

telefon


RAM

RAM, hard disk ile işlemci arasında veri taşınımı yapan bileşendir. Veri iletim tipi ve yapımında kullanılan maddelere göre çok çeşitli tipleri vardır. Telefonlar için önemli olan kısmı kapasiteleri ve hızlarıdır. Örnek verecek olursak, 3GB RAM’e sahip olan telefon, 2GB RAM’e sahip olan telefondan daha yüksek performans gösterir. Üst segment telefonlar genelde RAM miktarı yüksek olduğundan pahalı olur. Apple burada kuralı gene bozuyor, 4GB RAM’e sahip olan iphone XS piyasadaki diğer 8GB RAM’e sahip rakip telefonlarla rahat bir şekilde kapışabiliyor. Bunun arkasındaki sebep hız, Apple mühendisleri bu konuda farkını ortaya koyuyor. Her iki durumda, hız ve kapasite, RAM fiyatını artırıyor.

Batarya

Bataryada kullanılan malzeme kalitesi ve kullanılan kimyasal maddelerde batarya fiyatını, performansını ve kalitesini etkiler. Farz edelim ki kullandığınız telefonda veya cihazda ucuz ve kalitesiz batarya kullanılmış. Bu durumda batarya patlaması yaşanabilir. Bataryanın ömrü az olabilir, batarya kapasitesi batarya üstünde yazılı olan değerden az olabilir. İyi telefon üreticileri kaliteli batarya üretir ve kullanır. Bu yüzden bunların fiyatı da maalesef biraz yüksek. Bunların dışında, günümüzde cep telefonları ve tabletlerde kullanılan bataryaların çoğunluğu Lityum iyon bataryalarıdır. Bu bataryalar en az 2000 defa şarj edilebilir. Bu bataryayı her gün şarj etmeniz durumunda en az 5 sene dayanıklı olması gerektiği anlamına geliyor. Eğer sürekli farklı şarj aletleri kullanırsanız bataryanız bu durumdan etkilenebilir.

Şarj Hızı
telefon

Bazı telefonların şarj olması iki saatten fazla sürerken bazı telefonlarda bu süre 40-50 dakika civarında olabiliyor. Bunu sebebi şarj olma hızından kaynaklanıyor. Eğer şu an bir telefon kullanıyorsanız, o telefon en az 5W şarj hızına sahiptir. Ortalama hız 10W olup 2019 yılı içerisinde 50W şarj desteğine sahip telefonlar piyasaya çıkmaya başlamıştır. Bu değerler kablolu şarj hızları olup kablosuz en hızlı şarj 10W civarındadır.

Sensörler

Telefonda yarış oyunu oynarken telefonu sağa çevirdiğinizde araç sağa dönüyor, telefonu sola çevirdiğinizde araç sola dönüyor. Ya da telefonda biriyle konuşurken telefonu kulağınıza götürdüğünüzde ekran kapanır. Bir başka örnek video izlerken eğer ekran döndürme ayarı açıksa video tam ekrana döndürülür. Bunların arkasında yatan sebebi hiç düşündünüz mü? Telefonla beraber gelen bu tarz özellikler sensörler sayesinde olur. Bunlardan en bilinenleri G-sensörü (yer çekimi), jiroskop, manyetometre, accelarator (ivme ölçer, hız ölçer), GPS sıcaklık, renk, ortam ışığı, ve infrared (kızıl ötesi) sensörleridir. Sizi temin ederim bu parçalar çok hassas olup maliyeti yüksektir.

Ekran
telefon

Ekran için 4 önemli şey var. Dokunmatiğin dayanıklılığı (Corning Gorilla Glass Cam Teknolojisi), görüntü renk canlılığı, görüntü parlaklığı (NIT), ekran piksel keskinliği (PPI).

Bu dört özellikten görüntü renk canlılığı ölçülemiyor, kişilerin zevkine göre ya iyidir ya da kötüdür. Corning Gorilla Glass cam teknolojisinde şu an Corning Gorilla Glass 6 en iyisi olup yeni çıkan telefonlarda kullanılmaktadır. Ekranın nit değeri ise ekranın parlaklığını belirten değer olup üreticiden üreticiye göre değişmektedir. Eğer ekranın nit değeri 450’den düşükse bu durum telefonu güneş ışığı altında kullanmayı zorlaştırır, gölgeye çekilmek durumunda kalabilirsiniz. Üreticiler genellikle nit değerini paylaşmaz. Ya da çok iyiyse paylaşır. PPI ise pixel per inch demek olup inç başına düşen piksel değerini verir. Eğer PPI değeri yüksek olursa görüntü keskinliği o derecede iyi olur. Gözünüz PPI değeri 300’ün altında olan görüntüdeki bozuklukları fark edebilir ama 300’ün üzerindeyse fark etmesi çok zorlaşır. Genel olarak Nit ve PPI konusunda en gelişmiş üretici şirketler Samsung ve LG’dir. SHARP, biraz geride kalmaya başladı. Şu an daha çok TV ekranları konusunda çalışıyor.

Hoparlör

Telefonunuzun hoparlörü Dolby Atmos, akustik hoparlör teknolojisi, titi bir hoparlör mü, değil mi? Eğer öyleyse pahalı bir bileşene sahipsiniz demektir.

Kamera

Lens tipleri, özellikle Huawei sayesinde tanıdığımız Leica, Nokia sayesinde tanıdığımız Zeiss ve Sony firmasının ürettiği lensler pahalı ve bir o kadar da kalitelidir. Lensler karanlıkta kaliteli çekim, renk sıcaklığı, zoom başta olmak üzere birçok özelliği etkilemektedir.

Çerçeve
telefon

Telefonunuzun arka kısmına dokunun hissettiğiniz şey plastik mi, seramik mi, yoksa metal mi?

Seramik; telefona şıklık kazandırmakta, lakin kolayca kırılmakta ve kirlenmekte.

Metal; hiç sevmem, darbe alınca bükülmekte ve oluşan ısıyı hızlıca ilettiğinden elde rahatsızlık oluşturabilir, terleme yapabilir.

Plastik; Her zaman favorimdir, seramik gibi kolay kolay kırılmaz, kolay kirlenmez. Hele de Huawei üretmişse şahane.

Bu yazımda sizlere üst segment akıllı telefonların neden pahalı olduğunu anlatmaya çalıştım. Genel olarak telefonlar yukarda saydığım ve sayamadığım bileşenlerin en üst versiyonunu kullanıyorsa o telefon pahalı olur. Buna kâr marjını da kattığımızda fiyatlar yükselmekte. Genel olarak, çoğu üretici telefonu maliyet fiyatının iki katına satışa sunmakta. Biri hariç, Apple. Apple, yaklaşık olarak üç katıyla piyasaya sürmektedir.