Montessori eğitimi nedir? Nasıl uygulanır?

maria montessori

Yüzyılı aşkın süredir kullanılan Montessori eğitim sistemi İtalyan eğitim felsefesi uzmanı Maria Montessori tarafından geliştirilmiştir. 1870 yılında İtalya Ancora’da dünyaya gelen Maria Montessori, 1896 yılında tıp doktoru olmuştur. İtalya’da bu unvanı alan ilk kadın olma özelliğine sahip olan Montessori, psikiyatri alanına yönelmiş ve kendisini çocukların eğitimine adamıştır.

Maria Montessori tarafından geliştirilen eğitim sisteminde çocuğun ilgi alanlarına uygun bir eğitim alması amaçlanmaktadır. Günümüzde en yaratıcı fikirleri üreten ve belli konumlara yükselmiş olan kişiler Montessori eğitim sistemiyle yetişmişlerdir. Herhangi bir sınırlamanın bulunmadığı bu eğitim sistemiyle çocuklara özgür bir eğitim sunulur

Bu yaklaşımda bir ortamın üç temel ögesi bulunmaktadır. Yaşları birbirinden farklı olan çocuklar için oluşturulan bir grup, çocuğun ihtiyaçları doğrultusunda özgün biçimde hazırlanmış öğretim materyalleri, bu ihtiyaçları anlayan ve uygun şekilde karşılayan özelliklere sahip bir eğitmen. Bu özelliklerin sağlandığı bir ortam söz konusu olduğunda çocuklar 4 ile 6 yaş arasında okumaya başlayabilirler.

Montessori eğitimi nasıl uygulanır?

Montessori eğitiminde çocukların nelerden hoşlanıp nelerden hoşlanmadığı tespit edilir. Bu doğrultuda ilgi alanları tespit edilen çocuklar özgür seçimler yapmaya yönlendirilir. Eğitim sırasında öğrenci merkezdedir.

 Çocukların kendilerini birey olarak görmesinin sağlandığı Montessori eğitiminde aile, öğrenci ve öğretmen iş birliği içerisindedir. Öğrencinin öğrenme hızı doğrultusunda eğitim verilir ve bilgi akılla değil el yordamıyla öğrenilir. Soyut kavramların somut kavramlarla anlaşılması sağlanır. Zihinsel kavramların hissetme metoduyla zihne yerleştirilmesi uygulanır. Hata kontrolünü kendisi yapan çocuk bu sayede öğrenmeyi de yetişkinden bağımsız bir hale getirebilir. Bu eğitim sisteminde kullanılan araç ve gereçler sisteme özeldir.

 Her yaş seviyesine göre kullanılan materyaller değişmektedir.

Montessori eğitim sistemiyle çocuk odası nasıl kurulur?

Montessori eğitim sistemine uygun bir oda, eğitimin temel prensipleri olan çocuğun kendi kendine yetebilmesi ve ihtiyaçlarını kendi başına görebilmesi noktasından hareket etmelidir. Montessori’ye uygun bir çocuk odasında çocuk eşyalara rahatlıkla ulaşabilmeli, ebeveynlerinden bağımsız olarak bu eşyaları kullanabilmelidir. Çocuğun kullanacağı tüm eşyalar kolay biçimde ulaşabileceği bir yükseklikte olmalıdır. Yatak seçimi yapılırken çocuğun ebeveyninden yardım almadan yatağa çıkabilmesini sağlayan bir yatak tercih edilmeli, sabah uyandığında yatağını toplayabilmeli, kendi örtüsünü uyurken üstüne örtebilmelidir. Elbiseler çocuğun erişebileceği bir yüksekliğe asılmalı veya erişebileceği çekmecelere yerleştirilmelidir. Kitaplar göz hizasında ve altında kolayca ulaşabileceği şekilde konumlandırılmalıdır. Oyuncaklar, her bir grup oyuncak farklı bölmelere ya da kutulara yerleştirilmiş olarak ayrılmalıdır. Montessori eğitimi oyuncakların karmaşık bir şekilde bir arada durmasını benimsememektedir. Bu kaos görüntünün çocuğun dikkatini dağıtacağı söylenmektedir. Odada beden farkındalığının geliştirilebilmesi için ayna bulunmalı, çocuğun kullanması gereken her şey onun yetişebileceği yükseklikte yer almalıdır.

AKTİVİTE ÖNERİLERİ

Kahverengi Merdiven

montessori eğitimi kahverengi merdiven

UYGULANACAK YAŞ: 2,5-3 yaştan itibaren uygulanabilir.

HEDEF SÖZCÜK VE KAVRAMLAR: Büyük-küçük, daha büyük-daha küçük, en büyük en küçük.

ÖZEL İLGİ ALANI: Merdivenlerin sistematik bir şekilde büyümesi ve küçülmesi.

ENGELLİ ÇOCUKLAR İÇİN ÖNLEMLER: Az sayıda ve büyük merdivenler kullanılır.

  1. DOĞRUDAN AMAÇ: İki farklı boyutu görsel olarak algılama
  2. DOLAYLI AMAÇ:

•Hareket koordinasyonunu ve kontrolünü sağlamasını destekleme

•Kas hafızasının gelişimini destekleme

•Ağırlık ve büyüklük arasındaki bağlantıyı far edebilmesini sağlama

•Matematik kavramlarına yönelik gelişimini destekleme

ÖRNEK OLARAK YAPMA:

1.Eğitimciya da anne çocuğa “Bugün seninle kahverengi merdiven çalışması yapmak istiyorum. Sen de benimle çalışmak ister misin? ‘’ teklifini sunarak çalışmaya davet eder.

2.Çocuk teklife olumlu cevap vermişse çocukla beraber çalışmanın bulunduğu yere gidilir.

3.Bu aşamalar kaydedilirken çocuğun eğitimcinin sol tarafında olmasına önem verilir.

4.En küçük olandan parçadan başlanarak parçalar tek tek taşınır. Parçalar iki elin avuç içi ile tutularak taşınır ve halının üzerine konulur.

5.Bütün parçalar taşındıktan sonra halını kenarına oturulur ve en büyük parça iki elin avuç içi içinde tutularak bir küçüğünün yanına konur, çocuğun görsel farkı görmesi sağlanır, her aşamada çocukla göz teması kurulur.

6.En büyük parça iki elin arasına alınarak halının ortasına konulur. Bundan sonraki parça ve diğerleri de bir küçüğünün yanına konulduktan sonra alt alta bütün parçalar bitene kadar devam edilir.

7.Bütün parçaları dizdikten sonra çocuk eğitimcinin solunda olacak şekilde halının bütün kenarlarında durularak merdivene bakılır en son üstten bakılır.

8. Daha sonra merdivenin yanına oturulur ve işaret ve orta parmak kullanılarak kahverengi merdivenin üzerinde merdiven inme ve çıkma hareketleri yapılabilir.

9. İşaret ve orta parmak kullanılarak yapılan merdiven inme ve çıkma hareketinden sonra bilye alınıp kahverengi merdivenin üst kısmından bırakılır ve kahverengi merdivenin tüm basamaklarına dokunarak bilyenin en küçük parçaya kadar ilerlediği gözlemlenebilir, ses çalışması yapılabilir.

10.Bu aşamalar yapılırken çocukla sürekli göz teması kurulur.

Marka Oyunu

montessori eğitimi marka oyunu

UYGULANACAK YAŞ: 5 yaş

HEDEF SÖZCÜK VE KAVRAMLAR: Birlik, onluk, yüzlük, binlik

ÖZEL İLGİ ALANI: Binlik tanımını somut şekilde görebilme

ENGELLİ ÇOCUKLAR İÇİN ÖNLEMLER: Daha çok gözlem yapılabilir.

  1. DOĞRUDAN AMAÇ: Soyut materyallerle sayıların yazılışlarını tanıma
  2. DOLAYLI AMAÇ:

Çocuğun işlemlere ait özel işaretlerin anlamlarını kavramasını sağlama

ÖRNEK OLARAK YAPMA:

1.Eğitimci çalışmak istediği çocuğa ‘’ Bugün marka oyunu çalışması yapmak istiyorum. Sen de benimle çalışmak ister misin? ‘’ teklifini götürür.

2.Çocuk teklifi olumlu yanıtlamış ise çalışma yapılacak çalışma halının ortasına konulur.

3.Bu aşamalar izlenirken çocuk eğitimcinin sol tarafında olmalıdır.

4.Soldan sağa doğru olmak üzere sırasıyla 1000’lik 100’lük 10’luk 1’lik sayı kartları sıralanır.

5.Kâğıt alınır ve toplama işlemi yazılır.

6.Kâğıda yazılmış toplama işlemlerine göre ilk önce birlikler sonra 10’luk kartlar sonra yüzlük kartlar ve son olarak binlik kartlar halının üzerine sırayla konulur.

7.1. Toplanan ile 2. Toplanan sayı kartları alt alta sıralanır ve toplanarak için belirlenmiş sayı kartlarının altına toplama işlemi şeridi konulur.

8.İlk önce birlik sayı kartları alınır ve toplama işlemi şeridinin atına konulur.

9.Birlik sayı kartlarından sonra onluk sayı kartları alınır sayılarak toplama şeridinin altına konulur.

10. Onluk sayı kartlarından sonra yüzlük sayı kartları sayılarak alınır ve toplama şeridinin altına konulur.

11.Yüzlük sayı kartlarından sonra binlik sayı kartları sayılarak toplama şeridinin altına konulur.

12.Toplama şeridinin altına konulan sayı kartları birlikten başlayarak 10’luk 100’lük ve 1000’likler toplanır ve toplama işleminin sonucuna ulaşılır ve sayı kartları ile çıkan toplam sonuç 1000’likten başlayarak 100’lük 10’luk 1’lik olmak üzere sayı kartları dizilir ve toplama işleminin sonucu sayı kartları ile oluşturularak çalışma tamamlanır.

Aile Danışmanı Ezgi Akyürek